FSFI-6: Kadın Cinsel İşlev İndeksi-6

Ne ölçer?

FSFI-6 (Kadın Cinsel İşlev İndeksi-6), kadınlarda cinsel işlevi altı maddede tarayan kısa bir öz bildirim ölçeğidir. Her madde cinsel işlevin bir alanını temsil eder: istek, uyarılma, lubrikasyon, orgazm, doyum ve ağrı.

Ölçek, kadın cinsel işlev bozukluğu açısından ayrıntılı değerlendirme gerekip gerekmediğini hızlıca belirlemek için geliştirilmiştir. Altı alanın tek tek yanıtları, güçlüğün hangi alanda yoğunlaştığına dair ilk bilgiyi verir.

Kim geliştirdi?

FSFI-6, Raymond C. Rosen ve arkadaşlarının 2000'de yayımladığı 19 maddelik Kadın Cinsel İşlev İndeksi'nin (FSFI) kısaltılmış biçimidir. Andrea M. Isidori ve İtalya'daki arkadaşları, kısa formu 2010'da Journal of Sexual Medicine'de yayımladı.

Yazarlar, klinisyenlerin zaman yetersizliği ya da uygun araç eksikliği nedeniyle cinsel belirtileri sorgulamaktan kaçınabildiğini belirterek poliklinikte hızla kullanılabilecek bir tarama aracı hedefledi. Cinsel ve üreme sağlığı polikliniklerine başvuran 200 kadınla yapılan çalışmada her alanı en iyi temsil eden madde seçildi; 19 ve altındaki puanlar cinsel işlev bozukluğu olarak sınıflandı.

Türkçe uyarlaması

FSFI-6'ya özgü yayımlanmış bir Türkçe geçerlik çalışmasına ulaşamadık. FSFI-6'nın maddeleri 19 maddelik FSFI'dan alındığı için, uzun formun Türkçe uyarlamaları bilgi verir: Aygin ve Eti Aslan'ın 2005'te Türkiye Klinikleri Tıp Bilimleri Dergisi'nde yayımladığı çalışmada FSFI, 190 kadınla Türkçeye uyarlanmış ve Türk kadınlarında cinsel işlevi değerlendirmek için güvenilir ve geçerli bulunmuştur.

Kısa forma özgü bir Türkçe çalışmaya ulaşamadığımız için psisula'daki eşik orijinal çalışmadan alınmıştır.

Kimlere uygulanır?

FSFI-6, cinsel olarak aktif yetişkin kadınlar için geliştirilmiştir. Psikoterapide cinsel işlevle ilgili yakınması olan kadın danışanlarda, çift terapisinde cinsel uyum sorunlarının değerlendirilmesinde, doğum sonrası dönemde ve depresyon, anksiyete ya da ilaç kullanımına eşlik eden cinsel yan etkilerin taranmasında kullanılabilir.

Son dört haftada cinsel aktivitesi olmayan danışanlarda ölçek anlamlı bir sonuç vermez; orijinal çalışmada bu kadınlar analiz dışı bırakılmıştır. Erkek danışanlarda erektil işlevi taramak için IIEF-5 kullanılır.

Kim doldurur, nasıl uygulanır?

FSFI-6 bir öz bildirim ölçeğidir: formu danışan kendisi doldurur. Sorular son dört haftayı kapsar. Her madde, ilgili alandaki deneyimin sıklığını, düzeyini ya da doyumunu derecelendiren seçeneklerle yanıtlanır; bazı maddelerde cinsel aktivite olmadığını gösteren bir seçenek de bulunur.

Doldurulması yaklaşık 2 dakika sürer. Konunun mahremiyeti nedeniyle formun danışanın kendi ortamında doldurulması yanıtların doğruluğunu artırabilir.

psisula'da forma SMS ile gelen bağlantıyla telefondan erişilir; isterseniz yanıtları seans sırasında siz de girebilirsiniz.

Nasıl puanlanır?

Maddelerin puanları toplanır ve toplam puan 2 ile 30 arasında değişir. Cinsel aktivite olmadığını gösteren yanıtlar 0 puan alır ve toplamı düşürür.

Yüksek puan daha iyi cinsel işlevi gösterir; düşük puan sorunlu yöndür. Ağrı maddesinde de puanlama bu yöndedir: daha az ağrı daha yüksek puan alır.

psisula'da toplam puan form gönderildiği anda hesaplanır ve danışan dosyasına eklenir.

FSFI-6 puan hesaplayıcı

Doldurulmuş formdaki yanıtları madde numarasıyla girin. Puanlar, psisula'nın kullandığı kurallarla tüm maddeler girildiği anda hesaplanır. Hesaplama tarayıcınızda yapılır; yanıtlar hiçbir yere gönderilmez ve sayfadan ayrıldığınızda silinir.

Puanlar nasıl yorumlanır?

Toplam puan iki düzeyde gösterilir: 2–19 işlev bozukluğu riski, 20–30 işlev bozukluğu yok. 19 ve altındaki puanlar cinsel işlev bozukluğu açısından olumlu tarama kabul edilir ve psisula bu sonuçları işaretler.

Düşük puan, son dört haftada cinsel aktivitenin olmamasından da kaynaklanabilir. Bu nedenle sonuç, cinsel aktivite durumu, ilişki bağlamı ve danışanın kendi yakınmasıyla birlikte görüşmede okunmalıdır. Cinsel işlevle ilgili güçlüğün danışanda sıkıntı yaratıp yaratmadığı da klinik değerlendirmenin önemli bir parçasıdır.

FSFI-6 tanı koymaz. Orijinal çalışmanın yazarları, eşiğin altındaki bir puanın 19 maddelik FSFI ve ayrıntılı bir görüşmeyle ileri değerlendirme gerektirdiğini belirtir. Ağrı alanında güçlük bildirilmişse jinekolojik değerlendirme de gerekir.

Dikkat edilmesi gerekenler

Aşağıdaki durumlarda psisula'nın sonuç ekranında kural tabanlı bir uyarı işareti görünür. İşaret bir tanı ya da risk puanı değildir; sonucu sizin değerlendirmeniz için öne çıkarır.

• FSFI-6 cinsel işlev bozukluğu açısından pozitif tarama (≤19)

Ne sıklıkla tekrarlanmalı?

FSFI-6 ilk değerlendirmede bir başlangıç puanı almak için kullanılır. Son dört haftayı sorduğu için cinsel terapi ya da tıbbi tedavi sürecinde ayda bir ya da birkaç ayda bir tekrarlanabilir.

psisula'daki gelişim eğrisi puanı zaman içinde gösterir; bu ölçekte iyileşme eğrinin yükselmesi olarak görünür.

Güçlü yönleri ve sınırlılıkları

Benzer ölçeklerle karşılaştırma

IIEF-5, erkeklerde erektil işlevi ve cinsel ilişki doyumunu tarayan beş maddelik bir ölçektir; FSFI-6 ise kadın cinsel işlevini istekten ağrıya altı alanda tarar.

Çift ilişkisinin genel uyumunu değerlendirmek için RDAS, doğum sonrası dönemde EPDS, cinsel yakınmaya eşlik edebilen depresif ve kaygı belirtilerini taramak için PHQ-9 ve GAD-7 FSFI-6'yı tamamlar.

• IIEF-5 Uluslararası Erektil İşlev İndeksi-5

Sonucu danışanla konuşmak

Cinsel işlevle ilgili sonuçları konuşurken yargılamayan, sakin ve olağanlaştırıcı bir dil kullanmak önemlidir. Cinsel güçlüklerin yaygın olduğunu, ilişki, yaşam dönemi, hormonal değişiklikler, ilaçlar ve ruhsal durumla ilişkili olabileceğini söylemek danışanın utancını azaltır.

Puanı bir etiket olarak değil, danışanın kendi deneyiminin bir özeti olarak sunmak ve en çok hangi alanda zorlandığını onun sözcükleriyle konuşmak işe yarar. Ağrı bildirilmişse ya da hormonal veya tıbbi bir neden düşünülüyorsa jinekoloji değerlendirmesini önerin; ilişki ve kaygı etkenleri öne çıkıyorsa cinsel terapi ve çift terapisi seçeneklerini de konuşun.

Telif ve kullanım koşulları

FSFI-6'nın resmi formları, çevirileri ve kullanım lisansları Mapi Research Trust aracılığıyla dağıtılır. Ölçek psisula'da lisanslı olarak sunulur.

psisula'da FSFI-6 nasıl kullanılır?

• Danışanınıza portaldan tek tıkla gönderirsiniz; danışan SMS ile gelen bağlantıyı telefonunda açar, uygulama indirmez. İsterseniz seans sırasında yanıtları kendiniz girersiniz.
• Puan, yanıtlar girildiği anda hesaplanır ve danışan dosyasına normal bir ölçek kaydı olarak düşer.
• Tekrarlanan uygulamalar danışanın gelişim eğrisinde yan yana durur; skoru kötüleşen danışanlar gidişat panosunda öne çıkar.
• İsterseniz yapay zekâ sonucu okunabilir bir yoruma çevirir; yorum tanı koymaz ve siz onaylamadan dosyaya girmez.
• Süpervizyon ve sevk için PDF ilerleme raporu alırsınız.

Ölçümün klinik karara nasıl dönüştüğünü ölçüme dayalı terapi yazımızda, danışan takibinin bütününü danışan takip programı sayfasında anlattık.

Sık sorulan sorular

Kaynakça

1. Isidori AM, Pozza C, Esposito K, Giugliano D, Morano S, Vignozzi L, Corona G, Lenzi A, Jannini EA. Development and validation of a 6-item version of the Female Sexual Function Index (FSFI) as a diagnostic tool for female sexual dysfunction. Journal of Sexual Medicine. 2010;7(3):1139–1146.
2. Aygin D, Eti Aslan F. Kadın Cinsel İşlev Ölçeği'nin Türkçeye uyarlaması. Türkiye Klinikleri Tıp Bilimleri Dergisi. 2005;25(3):393–399.

Bu sayfa ruh sağlığı profesyonelleri içindir. Hiçbir ölçek sonucu tek başına tanı koydurmaz; puan, klinik görüşme ve değerlendirmeyle birlikte yorumlanmalıdır. Kesme puanları psisula'nın kullandığı aralıklardır; Türkçe uyarlama çalışmalarındaki değerlerden farklılık gösterebilir.

← Tüm ölçekler