IIEF-5: Uluslararası Erektil İşlev İndeksi-5

Ne ölçer?

IIEF-5 (Uluslararası Erektil İşlev İndeksi-5), erkeklerde erektil işlevi değerlendiren beş maddelik kısa bir öz bildirim ölçeğidir. Maddeler ereksiyonu sağlama ve sürdürmeye ilişkin güveni, cinsel ilişki için yeterli ereksiyonun ne sıklıkta sağlanıp sürdürülebildiğini ve cinsel ilişkiden alınan doyumu kapsar.

Ölçek hem erektil disfonksiyonun varlığını taramak hem de şiddetini beş düzeyde sınıflandırmak için kullanılır. Literatürde SHIM (Sexual Health Inventory for Men) adıyla da anılır.

Kim geliştirdi?

IIEF-5, Raymond C. Rosen ve arkadaşlarının 1997'de yayımladığı 15 maddelik Uluslararası Erektil İşlev İndeksi'nin (IIEF) kısaltılmış biçimidir. Rosen, Cappelleri, Smith, Lipsky ve Peña, beş maddelik formu 1999'da International Journal of Impotence Research'te yayımladı.

Maddeler, erektil disfonksiyonun varlığını ayırt etme gücüne ve Amerikan Ulusal Sağlık Enstitüleri'nin erektil disfonksiyon tanımına uygunluğuna göre seçildi. Çalışmaya 1.036'sında erektil disfonksiyon bulunan, 116'sı kontrol olmak üzere 1.152 erkek katıldı; 21 puan, erektil disfonksiyonu olan ve olmayanları en iyi ayıran kesme puanı olarak belirlendi ve beş şiddet düzeyi tanımlandı.

Türkçe uyarlaması

IIEF-5'in Türkçe geçerlilik çalışması Turunç, Deveci, Güvel ve Peşkircioğlu tarafından yapılmış ve 2007'de Türk Üroloji Dergisi'nde yayımlanmıştır. Çalışmaya Eylül 2004 ile Nisan 2005 arasında erektil disfonksiyon yakınması, alt üriner sistem belirtileri ya da Peyronie hastalığı nedeniyle başvuran 100 erkek katılmıştır.

Yazarlar katılımcıların soruları rahatça anladığını ve farklı zamanlarda aynı ya da yakın yanıtlar verdiğini bildirmiştir. Çalışma ayrıca IIEF-5'in son altı ayı değerlendirdiğini vurgular.

Kimlere uygulanır?

IIEF-5, cinsel olarak aktif yetişkin erkekler için geliştirilmiştir. Psikoterapide cinsel işlevle ilgili yakınması olan erkek danışanlarda, çift terapisinde cinsel uyum sorunlarının değerlendirilmesinde ve depresyon, anksiyete ya da ilaç kullanımına eşlik eden cinsel yan etkilerin taranmasında kullanılabilir.

Son altı ayda cinsel aktivitesi olmayan danışanlarda ölçek anlamlı bir sonuç vermez. Kadın danışanlarda cinsel işlevi taramak için FSFI-6 kullanılır.

Kim doldurur, nasıl uygulanır?

IIEF-5 bir öz bildirim ölçeğidir: formu danışan kendisi doldurur. Sorular son altı ayı kapsar. Her madde beş ya da altı seçenekle yanıtlanır; seçenekler sıklığı, güçlüğü ya da doyumu derecelendirir ve maddelerin çoğunda cinsel aktivite olmadığını gösteren bir seçenek de bulunur.

Doldurulması yaklaşık 2 dakika sürer. Konunun mahremiyeti nedeniyle formun danışanın kendi ortamında doldurulması yanıtların doğruluğunu artırabilir.

psisula'da forma SMS ile gelen bağlantıyla telefondan erişilir; isterseniz yanıtları seans sırasında siz de girebilirsiniz.

Nasıl puanlanır?

İlk madde 1 ile 5, diğer maddeler 0 ile 5 arasında puanlanır; 0 puan o dönemde cinsel aktivite olmadığını ya da girişimde bulunulmadığını gösterir. Beş maddenin puanları toplanır ve toplam 1 ile 25 arasında değişir. Orijinal yayın puan aralığını 5–25 olarak verir; 5'in altındaki puanlar cinsel aktivite olmadığını gösteren yanıtlardan kaynaklanır.

Yüksek puan daha iyi erektil işlevi gösterir; düşük puan sorunlu yöndür. Ters puanlanan madde yoktur.

psisula'da toplam puan form gönderildiği anda hesaplanır ve şiddet düzeyiyle birlikte danışan dosyasına eklenir.

IIEF-5 puan hesaplayıcı

Doldurulmuş formdaki yanıtları madde numarasıyla girin. Puanlar, psisula'nın kullandığı kurallarla tüm maddeler girildiği anda hesaplanır. Hesaplama tarayıcınızda yapılır; yanıtlar hiçbir yere gönderilmez ve sayfadan ayrıldığınızda silinir.

Puanlar nasıl yorumlanır?

Toplam puan beş düzeye ayrılır: 22–25 işlev bozukluğu yok, 17–21 hafif, 12–16 hafif-orta, 8–11 orta ve 1–7 ağır. 21 ve altındaki puanlar erektil disfonksiyonla uyumludur ve psisula bu sonuçları işaretler.

Düşük puan yalnızca işlev bozukluğundan değil, son altı ayda cinsel aktivitenin olmamasından da kaynaklanabilir. Bu nedenle sonuç, cinsel aktivite durumu, ilişki bağlamı ve danışanın kendi yakınmasıyla birlikte görüşmede okunmalıdır.

IIEF-5 tek başına tanı koymaz ve erektil disfonksiyonun nedenini ayırt etmez. Kalp-damar hastalıkları, diyabet, hormonal ve nörolojik nedenler ile ilaç yan etkileri erektil işlevi etkileyebileceği için, eşiğin altındaki bir puan üroloji ya da androloji değerlendirmesine yönlendirme gerekçesidir.

Dikkat edilmesi gerekenler

Aşağıdaki durumlarda psisula'nın sonuç ekranında kural tabanlı bir uyarı işareti görünür. İşaret bir tanı ya da risk puanı değildir; sonucu sizin değerlendirmeniz için öne çıkarır.

• IIEF-5 erektil disfonksiyon eşiğinde veya altında (≤21)

Ne sıklıkla tekrarlanmalı?

IIEF-5 son altı ayı sorduğu için sık tekrarlanacak bir ölçek değildir. İlk değerlendirmede bir başlangıç puanı almak için kullanılır.

Cinsel terapi ya da tıbbi tedavi sürecinde değişimi görmek için birkaç ay sonra yeniden uygulanabilir. Kısa aralıklı izlemde sorulan dönemin bir kısmı tedavi öncesine denk geleceği için değişim olduğundan az görünebilir.

Güçlü yönleri ve sınırlılıkları

Benzer ölçeklerle karşılaştırma

FSFI-6, kadınlarda cinsel işlevi istek, uyarılma, lubrikasyon, orgazm, doyum ve ağrı alanlarında tarayan kısa bir ölçektir; IIEF-5 ise yalnızca erektil işleve ve cinsel ilişki doyumuna odaklanır.

Çift ilişkisinin genel uyumunu değerlendirmek için RDAS, cinsel yakınmaya eşlik edebilen depresif ve kaygı belirtilerini taramak için PHQ-9 ve GAD-7 IIEF-5'i tamamlar.

• FSFI-6 Kadın Cinsel İşlev İndeksi-6

Sonucu danışanla konuşmak

Cinsel işlevle ilgili sonuçları konuşurken yargılamayan, sakin ve olağanlaştırıcı bir dil kullanmak önemlidir. Erektil güçlüklerin yaygın olduğunu, birçok tıbbi ve psikolojik nedene bağlı olabileceğini ve tedavi seçeneklerinin bulunduğunu söylemek danışanın utancını azaltır.

Puanı bir etiket olarak değil, danışanın kendi deneyiminin bir özeti olarak sunmak ve hangi durumlarda zorlandığını onun sözcükleriyle konuşmak işe yarar. Eşiğin altındaki bir puanda tıbbi değerlendirmenin neden önemli olduğunu açıklayarak üroloji ya da androloji yönlendirmesini önerin; performans kaygısı ya da ilişki etkenleri öne çıkıyorsa cinsel terapi seçeneklerini de konuşun.

Telif ve kullanım koşulları

IIEF-5'in resmi formları, çevirileri ve kullanım lisansları Mapi Research Trust aracılığıyla dağıtılır. Ölçek psisula'da lisanslı olarak sunulur.

psisula'da IIEF-5 nasıl kullanılır?

• Danışanınıza portaldan tek tıkla gönderirsiniz; danışan SMS ile gelen bağlantıyı telefonunda açar, uygulama indirmez. İsterseniz seans sırasında yanıtları kendiniz girersiniz.
• Puan, yanıtlar girildiği anda hesaplanır ve danışan dosyasına normal bir ölçek kaydı olarak düşer.
• Tekrarlanan uygulamalar danışanın gelişim eğrisinde yan yana durur; skoru kötüleşen danışanlar gidişat panosunda öne çıkar.
• İsterseniz yapay zekâ sonucu okunabilir bir yoruma çevirir; yorum tanı koymaz ve siz onaylamadan dosyaya girmez.
• Süpervizyon ve sevk için PDF ilerleme raporu alırsınız.

Ölçümün klinik karara nasıl dönüştüğünü ölçüme dayalı terapi yazımızda, danışan takibinin bütününü danışan takip programı sayfasında anlattık.

Sık sorulan sorular

Kaynakça

1. Rosen RC, Cappelleri JC, Smith MD, Lipsky J, Peña BM. Development and evaluation of an abridged, 5-item version of the International Index of Erectile Function (IIEF-5) as a diagnostic tool for erectile dysfunction. International Journal of Impotence Research. 1999;11(6):319–326.
2. Turunç T, Deveci S, Güvel S, Peşkircioğlu L. Uluslararası cinsel işlev indeksinin 5 soruluk versiyonunun (IIEF-5) Türkçe geçerlilik çalışmasının değerlendirilmesi. Türk Üroloji Dergisi. 2007;33(1):45–49.

Bu sayfa ruh sağlığı profesyonelleri içindir. Hiçbir ölçek sonucu tek başına tanı koydurmaz; puan, klinik görüşme ve değerlendirmeyle birlikte yorumlanmalıdır. Kesme puanları psisula'nın kullandığı aralıklardır; Türkçe uyarlama çalışmalarındaki değerlerden farklılık gösterebilir.

← Tüm ölçekler