SRS: Seans Değerlendirme Ölçeği

Ne ölçer?

SRS, danışanın o gün yapılan seansı nasıl deneyimlediğini dört alanda değerlendiren çok kısa bir terapötik ittifak ölçeğidir: ilişki (duyulduğunu, anlaşıldığını ve saygı gördüğünü hissetme), hedefler ve konular (konuşmak istediği şeylerin üzerinde çalışılıp çalışılmadığı), yaklaşım ya da yöntem (terapistin çalışma biçiminin kendisine uyup uymadığı) ve seansın genel olarak nasıl geçtiği.

Amaç, ittifaktaki sorunları danışan terapiyi bırakmadan önce, seansın içinde fark etmektir. Bu yüzden SRS bir memnuniyet anketinden çok, terapistin danışandan anlık geri bildirim almasını sağlayan bir konuşma aracıdır.

Kim geliştirdi?

SRS, Barry L. Duncan ve Scott D. Miller tarafından, rutin kullanımda uzun bulunan Çalışma İttifakı Envanteri (WAI) ve Revize Yardım İttifakı Anketi (HAQ-II) gibi ittifak ölçeklerine kısa bir alternatif olarak geliştirildi. Dört alan, Edward Bordin'in bağ, hedefler ve görevler üzerine kurulu klasik ittifak tanımından ve danışanın değişimle ilgili kendi kuramına uyum fikrinden yola çıkar.

Ölçeğin ilk psikometrik çalışması Duncan, Miller, Sparks, Claud, Reynolds, Brown ve Johnson tarafından 2003'te Journal of Brief Therapy'de yayımlandı. SRS, seans başında uygulanan ORS ile birlikte geri bildirimle yönlendirilen terapi (Feedback-Informed Treatment) yaklaşımının temel araçlarından biridir.

Kimlere uygulanır?

SRS yetişkinler ve 13 yaş üzeri ergenler için kullanılır. Bireysel, çift ve aile terapisinde, terapi yaklaşımından bağımsız olarak her seans ittifakı izlemek için uygundur. Grup çalışmaları için ayrı bir grup sürümü, 6–12 yaş arası çocuklar için çocuk sürümü bulunur.

İttifakı bağ, görev ve hedef boyutlarında daha ayrıntılı değerlendirmek istediğinizde, örneğin ilk seanslardan sonra ya da tıkanma dönemlerinde, WAI-SR tamamlayıcı olabilir.

Kim doldurur, nasıl uygulanır?

SRS bir öz bildirim ölçeğidir: danışan formu kendisi doldurur. Seansın son birkaç dakikasında, danışan henüz odadayken ya da çevrim içi görüşme bitmeden uygulanır; danışandan yalnızca o günkü seansı değerlendirmesi istenir. Özgün kâğıt formda her alan 10 santimetrelik bir çizgi üzerinde işaretlenir; psisula'da her alan 0 ile 10 arasında puanlanır. Doldurulması genellikle bir dakikadan kısa sürer.

Sonucun aynı seansta konuşulabilmesi için formu seansın bitiminden birkaç dakika önce vermek önemlidir. psisula'da bağlantıyı seans sonunda danışana SMS ile gönderebilir ya da yanıtları seans sırasında siz girebilirsiniz.

Nasıl puanlanır?

Dört alanın her biri 0 ile 10 arasında puanlanır ve puanlar toplanır. Toplam puan 0 ile 40 arasında değişir; yüksek puan daha güçlü bir ittifakı gösterir. Ters puanlanan madde yoktur.

Kâğıt formda puan, işaretin çizginin sol ucundan uzaklığı santimetre cinsinden ölçülerek bulunur. psisula'da toplam puan danışan formu gönderdiği anda hesaplanır ve gelişim eğrisine eklenir.

SRS puan hesaplayıcı

Doldurulmuş formdaki yanıtları madde numarasıyla girin (0–10). Puanlar, psisula'nın kullandığı kurallarla tüm maddeler girildiği anda hesaplanır. Hesaplama tarayıcınızda yapılır; yanıtlar hiçbir yere gönderilmez ve sayfadan ayrıldığınızda silinir.

Puanlar nasıl yorumlanır?

Toplam puan iki aralığa ayrılır: 0–35 ittifak kaygısı ve 36–40 yeterli. SRS'de puanlar çoğunlukla yüksek çıktığı için 36'nın altındaki bir toplam, danışanın seansla ilgili bir şeyden rahatsız olabileceğini düşündürür; psisula bu aralıktaki sonuçları işaretler. Geliştiriciler ayrıca herhangi bir alanda 9'un altındaki puanın da konuşulmasını önerir.

Tek bir düşük puandan çok, danışanın kendi ortalamasına göre düşüşler anlamlıdır. Sürekli olarak en yüksek puanı veren bir danışanda bile küçük bir düşüş konuşmaya değer.

SRS, danışanın yalnızca o seansa dair algısını yansıtır. Düşük puan bir başarısızlık değil, terapinin yönünü birlikte düzeltmek için bir fırsattır.

Dikkat edilmesi gerekenler

Aşağıdaki durumlarda psisula'nın sonuç ekranında kural tabanlı bir uyarı işareti görünür. İşaret bir tanı ya da risk puanı değildir; sonucu sizin değerlendirmeniz için öne çıkarır.

• SRS ittifak kaygısı aralığında (<36)

Ne sıklıkla tekrarlanmalı?

SRS her seansın sonunda uygulanır. Seans seans ölçüm, ittifaktaki kırılmaları erkenden fark etmenizi ve danışan terapiyi bırakmadan önce konuşmanızı sağlar.

SRS'yi seans başında uygulanan ORS ile birlikte kullanmak, hem sonucu hem ittifakı aynı rutinde izlemenizi sağlar. Özellikle ORS'de değişim görülmeyen dönemlerde SRS'deki küçük düşüşler, nedenin anlaşılmasına yardımcı olur.

Güçlü yönleri ve sınırlılıkları

Benzer ölçeklerle karşılaştırma

WAI-SR de terapötik ittifakı ölçer, ancak 12 maddesiyle bağ, görev ve hedef boyutlarını ayrı ayrı puanlar ve terapinin genel sürecine dair daha ayrıntılı bilgi verir. SRS ise her seansın sonunda hızlı geri bildirim almak için tasarlanmıştır.

ORS, SRS'nin tamamlayıcısıdır: ORS seans başında danışanın genel iyilik halini, SRS seans sonunda o günkü seansı değerlendirir.

• WAI-SR Çalışma İttifakı Envanteri – Kısa Form

Sonucu danışanla konuşmak

SRS'nin değeri, sonucun seans bitmeden konuşulmasından gelir. Formu verirken danışana olumsuz geri bildirimin de değerli olduğunu, terapiyi ona daha uygun hale getirmek için bu bilgiye ihtiyaç duyduğunuzu açıkça söyleyin.

Puan yüksek olsa bile en düşük alanı sorarak küçük bir merakla yaklaşmak işe yarar: neyin biraz daha iyi olabileceğini sormak gibi. Düşük bir puana savunmaya geçmeden, teşekkür ederek ve bir sonraki seansta neyi farklı yapabileceğinizi birlikte konuşarak yanıt vermek ittifakı güçlendirir.

Telif ve kullanım koşulları

SRS'nin hakları geliştiricilerine aittir; kullanım lisansları Scott D. Miller ve International Center for Clinical Excellence (ICCE) aracılığıyla verilir. Bireysel uygulayıcılar kâğıt-kalem sürümü için ücretsiz bireysel lisans alabilir.

psisula'da SRS nasıl kullanılır?

• Danışanınıza portaldan tek tıkla gönderirsiniz; danışan SMS ile gelen bağlantıyı telefonunda açar, uygulama indirmez. İsterseniz seans sırasında yanıtları kendiniz girersiniz.
• Puan, yanıtlar girildiği anda hesaplanır ve danışan dosyasına normal bir ölçek kaydı olarak düşer.
• Tekrarlanan uygulamalar danışanın gelişim eğrisinde yan yana durur; skoru kötüleşen danışanlar gidişat panosunda öne çıkar.
• İsterseniz yapay zekâ sonucu okunabilir bir yoruma çevirir; yorum tanı koymaz ve siz onaylamadan dosyaya girmez.
• Süpervizyon ve sevk için PDF ilerleme raporu alırsınız.

Ölçümün klinik karara nasıl dönüştüğünü ölçüme dayalı terapi yazımızda, danışan takibinin bütününü danışan takip programı sayfasında anlattık.

Sık sorulan sorular

Kaynakça

1. Duncan BL, Miller SD, Sparks JA, Claud DA, Reynolds LR, Brown J, Johnson LD. The Session Rating Scale: preliminary psychometric properties of a working alliance measure. Journal of Brief Therapy. 2003;3(1):3–12.
2. Child Outcomes Research Consortium (CORC). Session Rating Scale (SRS).

Bu sayfa ruh sağlığı profesyonelleri içindir. Hiçbir ölçek sonucu tek başına tanı koydurmaz; puan, klinik görüşme ve değerlendirmeyle birlikte yorumlanmalıdır. Kesme puanları psisula'nın kullandığı aralıklardır; Türkçe uyarlama çalışmalarındaki değerlerden farklılık gösterebilir.

← Tüm ölçekler