Ne ölçer?
WAI-SR, terapötik ittifakı danışanın gözünden 12 maddeyle ölçer. Ölçek, Edward Bordin'in çalışma ittifakı kuramına dayanan üç boyutu ayrı ayrı değerlendirir: danışan ile terapist arasındaki duygusal bağ, terapide yapılan çalışmalar üzerinde uzlaşma (görev) ve terapinin amaçları üzerinde uzlaşma (hedef).
Tek bir seansa değil, terapi ilişkisinin genel durumuna odaklanır. Bu yüzden ittifakın hangi boyutunda güçlük olduğunu görmek, tıkanma dönemlerini anlamak ve terapinin yönünü danışanla birlikte gözden geçirmek için kullanılır.
Kim geliştirdi?
Çalışma İttifakı Envanteri'nin (WAI) 36 maddelik özgün formu Adam O. Horvath ve Leslie S. Greenberg tarafından Bordin'in ittifak kuramına dayanarak geliştirildi ve 1989'da Journal of Counseling Psychology'de yayımlandı.
WAI-SR, Robert L. Hatcher ve J. Arthur Gillaspy tarafından özgün formun maddeleri üzerinde açımlayıcı ve doğrulayıcı faktör analizleri ile madde tepki kuramı kullanılarak geliştirilmiş, gözden geçirilmiş kısa formdur. Çalışma 2006'da Psychotherapy Research dergisinde yayımlandı. Kısa form, üç boyutu daha net ayırt etmesi ve klinik kullanımda daha pratik olması nedeniyle yaygın biçimde kullanılmaktadır.
Türkçe uyarlaması
Çalışma İttifakı Envanteri'nin 36 maddelik özgün formu Türkçeye Soygüt ve Işıklı tarafından Terapötik İttifak Ölçeği adıyla uyarlanmış ve 2008'de Türk Psikiyatri Dergisi'nde yayımlanmıştır. Bu çalışma WAI-SR'ye değil, ölçeğin uzun formuna aittir.
Kimlere uygulanır?
WAI-SR, bireysel psikoterapi alan yetişkinler için geliştirilmiştir ve terapi yaklaşımından bağımsız olarak kullanılır. Bilişsel davranışçı, psikodinamik, şema odaklı ya da bütünleyici çalışmalarda ittifakı izlemek için uygundur; ergenlerle ve farklı klinik gruplarla yapılan çalışmalarda da kullanılmıştır.
Her seansın sonunda çok kısa bir geri bildirim almak istediğinizde dört alanlı SRS daha pratiktir. WAI-SR ise ittifakı boyutlarına ayırarak daha ayrıntılı bir resim sunar.
Kim doldurur, nasıl uygulanır?
WAI-SR bir öz bildirim ölçeğidir: danışan formu kendisi doldurur. Danışandan terapistiyle olan ilişkisini ve terapide yapılan çalışmaları genel olarak düşünmesi istenir. Her madde, ifadenin ne sıklıkla geçerli olduğunu gösteren nadiren ile her zaman arasında uzanan beş dereceli bir ölçekle yanıtlanır. Doldurulması genellikle 4 dakika kadar sürer.
İttifak ilk birkaç seansta biçimlendiği için ilk uygulama çoğunlukla üçüncü seans civarında yapılır. Danışanın yanıtlarını rahatça verebilmesi için formun seans dışında doldurulması tercih edilebilir. psisula'da danışana SMS ile gelen bağlantıyla telefonundan doldurulur; isterseniz yanıtları seans sırasında siz de girebilirsiniz.
Nasıl puanlanır?
Her madde 1 ile 5 arasında puanlanır. Toplam puan 12 maddenin toplamıdır ve 12 ile 60 arasında değişir; yüksek puan daha güçlü bir ittifakı gösterir.
Bağ, görev ve hedef alt ölçeklerinin her biri dört maddeden oluşur; alt ölçek puanı ilgili maddelerin toplanmasıyla bulunur ve 4 ile 20 arasında değişir. Bazı çalışmalarda puanlar madde ortalaması olarak da raporlanır. psisula'da toplam ve alt ölçek puanları danışan formu gönderdiği anda hesaplanır.
WAI-SR puanlama anahtarı
Her alt ölçeğin hangi maddelerden hesaplandığı. Madde numaraları formdaki sırayı izler.
| Alt ölçek | Maddeler | Hesaplama |
|---|---|---|
| Bağ | 3, 5, 7, 9 | Toplam |
| Görev | 1, 2, 10, 12 | Toplam |
| Hedef | 4, 6, 8, 11 | Toplam |
WAI-SR puan hesaplayıcı
Doldurulmuş formdaki yanıtları madde numarasıyla girin (1–5). Puanlar, psisula'nın kullandığı kurallarla tüm maddeler girildiği anda hesaplanır. Hesaplama tarayıcınızda yapılır; yanıtlar hiçbir yere gönderilmez ve sayfadan ayrıldığınızda silinir.
Toplam puan(12–60)
| Alt ölçek | Puan |
|---|
Sonuç tek başına tanı koydurmaz; klinik görüşmeyle birlikte yorumlanmalıdır.
psisula bu hesaplamayı her formda kendiliğinden yapar, sonucu danışan dosyasına ekler ve tekrarlanan uygulamaları gelişim eğrisinde yan yana gösterir.
15 dakikalık demo planlayınPuanlar nasıl yorumlanır?
Toplam puan üç düzeye ayrılır: 12–35 düşük, 36–47 orta ve 48–60 yüksek. WAI-SR için literatürde yerleşik bir klinik kesme puanı yoktur; bu aralıklar toplam puanı okumayı kolaylaştıran pratik bir çerçevedir. psisula, düşük aralıktaki sonuçları ittifakın gözden geçirilmesi için işaretler.
Alt ölçek profili toplam puandan daha fazla bilgi verir. Bağ puanı yüksek, görev ya da hedef puanı düşük olan bir danışan terapisti sevip ne üzerinde çalışıldığını anlamıyor olabilir; bu durum hedeflerin ve yöntemin yeniden konuşulmasını gerektirir.
WAI-SR tanı koydurmaz ve terapistin performansını değerlendiren bir puan değildir. Sonuç, danışanın ilişkiye dair algısını yansıtır ve ittifak üzerine konuşmak için bir başlangıç noktasıdır.
| Toplam puan | Düzey |
|---|---|
| 12–35 | Düşük |
| 36–47 | Orta |
| 48–60 | Yüksek |
Alt ölçekler
- Bağ · 4 madde
- Danışan ile terapist arasındaki güven, saygı ve karşılıklı değer verme duygusunu ölçer. Düşük puan danışanın kendini anlaşılmamış ya da güvende hissetmediğini düşündürebilir; ilişkideki kırılmaların açıkça konuşulmasını gerektirir.
- Görev · 4 madde
- Terapide yapılan çalışmaların ve kullanılan yöntemlerin danışana anlamlı ve yararlı gelip gelmediğini ölçer. Düşük puan, ev ödevleri ya da seans içi tekniklerin danışan için anlaşılır olmadığını ya da işe yaramadığını düşündürebilir.
- Hedef · 4 madde
- Danışan ile terapistin terapide neyin değişmesi gerektiği konusunda ne kadar uzlaştığını ölçer. Düşük puan, terapinin hedeflerinin yeniden ve birlikte tanımlanması gerektiğini düşündürür.
Dikkat edilmesi gerekenler
Aşağıdaki durumlarda psisula'nın sonuç ekranında kural tabanlı bir uyarı işareti görünür. İşaret bir tanı ya da risk puanı değildir; sonucu sizin değerlendirmeniz için öne çıkarır.
- WAI-SR düşük terapötik ittifak
Ne sıklıkla tekrarlanmalı?
WAI-SR çoğunlukla ilk birkaç seanstan sonra, ittifakın biçimlendiği dönemde uygulanır. Sonrasında birkaç seansta bir, tedavinin ara değerlendirmelerinde ya da gidişatın yavaşladığı dönemlerde tekrarlanabilir.
Her seansta kısa bir ittifak geri bildirimi almak istiyorsanız SRS'yi rutin olarak, WAI-SR'yi daha seyrek aralıklarla kullanmak iyi bir düzendir.
Güçlü yönleri ve sınırlılıkları
Güçlü yönleri
- İttifakı bağ, görev ve hedef boyutlarında ayrı ayrı gösterir; sorunun nerede olduğunu anlamaya yardımcı olur.
- 12 maddesiyle özgün WAI'ye göre çok daha kısadır ve klinik kullanıma uygundur.
- Terapi yaklaşımından bağımsızdır; farklı kuramsal yönelimlerde kullanılabilir.
- Psikoterapi araştırmalarında en yaygın kullanılan ittifak ölçeklerinden biridir.
Sınırlılıkları
- Yerleşik bir klinik kesme puanı yoktur; puan danışanın kendi seyrine göre yorumlanmalıdır.
- Danışanlar terapistlerine karşı olumsuz yanıt vermekte çekinebildiği için puanlar çoğunlukla yüksek çıkar.
- Tek bir seansı değil genel ilişkiyi sorar; seans içi kırılmaları anlık olarak yakalamaz.
- Tanı koydurmaz ve belirti düzeyi hakkında bilgi vermez.
Benzer ölçeklerle karşılaştırma
SRS de ittifakı ölçer, ancak dört alanla her seansın sonunda hızlı geri bildirim almak için tasarlanmıştır. WAI-SR ise daha seyrek uygulanır ve ittifakın boyutlarını ayrıntılı gösterir.
Belirti ve sonuç izlemi için ORS ya da CORE-10 ile birlikte kullanıldığında, ittifaktaki değişimin terapinin sonucuyla nasıl ilişkili olduğunu görebilirsiniz.
Sonucu danışanla konuşmak
WAI-SR sonucunu konuşmak, terapi ilişkisinin kendisini konuşmaya açar. Sonucu bir not gibi değil, birlikte bakılacak bir geri bildirim olarak sunun ve olumsuz yanıtların değerli olduğunu açıkça söyleyin.
En düşük alt ölçekten başlamak işe yarar: hedef puanı düşükse terapide neyin değişmesini istediğini yeniden sormak, görev puanı düşükse yapılan çalışmaların ona ne kadar anlamlı geldiğini konuşmak gibi. Düşük bir sonuca savunmaya geçmeden, merakla yaklaşmak ittifakı güçlendirir.
psisula'da WAI-SR nasıl kullanılır?
- Danışanınıza portaldan tek tıkla gönderirsiniz; danışan SMS ile gelen bağlantıyı telefonunda açar, uygulama indirmez. İsterseniz seans sırasında yanıtları kendiniz girersiniz.
- Puan, yanıtlar girildiği anda hesaplanır ve danışan dosyasına normal bir ölçek kaydı olarak düşer.
- Tekrarlanan uygulamalar danışanın gelişim eğrisinde yan yana durur; skoru kötüleşen danışanlar gidişat panosunda öne çıkar.
- İsterseniz yapay zekâ sonucu okunabilir bir yoruma çevirir; yorum tanı koymaz ve siz onaylamadan dosyaya girmez.
- Süpervizyon ve sevk için PDF ilerleme raporu alırsınız.
Ölçümün klinik karara nasıl dönüştüğünü ölçüme dayalı terapi yazımızda, danışan takibinin bütününü danışan takip programı sayfasında anlattık.
WAI-SR ve diğer 74 ölçeği kendi danışanlarınızla görün. 15 dakikalık görüşmede psisula'yı sizin çalışma düzeniniz üzerinden gösterelim.
15 dakikalık demo planlayınSık sorulan sorular
WAI-SR kaç dakika sürer?
12 madde içerir ve genellikle 4 dakika kadar sürer.
WAI-SR ne zaman uygulanmalı?
İttifak ilk seanslarda biçimlendiği için ilk uygulama çoğunlukla üçüncü seans civarında yapılır; sonrasında birkaç seansta bir tekrarlanabilir.
WAI-SR'de kaç puan düşük kabul edilir?
Yerleşik bir klinik kesme puanı yoktur. psisula'da 12–35 düşük, 36–47 orta, 48–60 yüksek olarak gösterilir; puanı danışanın kendi seyriyle birlikte yorumlamak gerekir.
WAI-SR'nin alt ölçekleri nelerdir?
Bağ, görev ve hedef olmak üzere her biri dört maddeden oluşan üç alt ölçeği vardır.
Kaynakça
- Hatcher RL, Gillaspy JA. Development and validation of a revised short version of the Working Alliance Inventory. Psychotherapy Research. 2006;16(1):12–25.
- Soygüt G, Işıklı S. Terapötik ittifakın değerlendirilmesi: Terapötik İttifak Ölçeği'nin güvenilirlik ve geçerlik çalışması. Türk Psikiyatri Dergisi. 2008;19(4):398–408.
Bu sayfa ruh sağlığı profesyonelleri içindir. Hiçbir ölçek sonucu tek başına tanı koydurmaz; puan, klinik görüşme ve değerlendirmeyle birlikte yorumlanmalıdır. Kesme puanları psisula'nın kullandığı aralıklardır; Türkçe uyarlama çalışmalarındaki değerlerden farklılık gösterebilir.