AUDIT-C: Alkol Kullanım Bozuklukları Tanıma Testi – Kısa Form

Ne ölçer?

AUDIT-C, yalnızca alkol tüketimini ölçer: ne sıklıkla içildiğini, içilen bir günde tipik olarak kaç standart içki tüketildiğini ve tek seferde çok miktarda içmenin ne sıklıkla olduğunu sorar.

Bağımlılık belirtilerini ya da alkole bağlı zararları sormaz. Amacı, riskli düzeyde içen kişileri hızla ayırmak ve kimin tam bir değerlendirmeye ya da kısa müdahaleye ihtiyaç duyduğunu göstermektir.

Kim geliştirdi?

AUDIT-C, Dünya Sağlık Örgütü'nün geliştirdiği 10 soruluk AUDIT'in tüketimle ilgili ilk üç sorusundan oluşur. Bu üç sorunun tek başına bir tarama aracı olarak kullanılabileceği, Bush, Kivlahan, McDonell, Fihn ve Bradley'nin ABD Gaziler İşleri sağlık kuruluşlarında yaptığı çalışmayla gösterildi ve 1998'de Archives of Internal Medicine'de yayımlandı.

Aynı ekip sonraki yıllarda ölçeği kadınlarda ve aile hekimliği örnekleminde de inceledi. AUDIT-C bugün birinci basamakta rutin alkol taraması için en sık kullanılan kısa araçlardan biridir.

Türkçe uyarlaması

AUDIT-C için ayrı bir Türkçe geçerlik çalışması bu sayfa hazırlanırken doğrulanamadı. AUDIT-C'nin üç sorusu, Türkçe geçerlik çalışması Saatçioğlu, Evren ve Çakmak tarafından 2002'de yayımlanan tam AUDIT'in ilk üç sorusudur.

Kimlere uygulanır?

AUDIT-C yetişkinler için geliştirilmiştir ve birinci basamak, kurumsal sağlık hizmetleri ve psikoterapi pratiğinde hızlı alkol taraması için uygundur. Her yeni danışanın kayıt sürecine eklenebilecek kadar kısadır.

Tarama pozitif çıktığında ya da alkol kullanımı başvuru nedenleri arasındaysa, bağımlılık belirtilerini ve zararları da değerlendiren tam AUDIT daha uygun olur. Alkol dışındaki maddeler için DAST-10 kullanılabilir.

Kim doldurur, nasıl uygulanır?

AUDIT-C bir öz bildirim ölçeğidir: danışan formu kendisi doldurur. Sorular son bir yılı kapsar ve her biri beş basamaklı seçeneklerle sıklık ya da miktar sorar. Doldurulması yaklaşık bir dakika sürer.

Miktar sorusu standart içki kavramına dayanır. Bir bira, bir kadeh şarap ya da bir duble rakı gibi farklı içeceklerin nasıl sayılacağını kısaca açıklamak yanıtların doğruluğunu artırır.

psisula'da danışana SMS ile gelen bağlantıyla telefonundan doldurulur; isterseniz yanıtları seans sırasında siz de girebilirsiniz.

Nasıl puanlanır?

Her soru 0 ile 4 arasında puanlanır ve üç sorunun puanları toplanır. Toplam puan 0 ile 12 arasında değişir. Ters puanlanan madde yoktur.

psisula'da toplam, danışan formu gönderdiği anda hesaplanır ve risk düzeyiyle birlikte danışan dosyasına eklenir.

AUDIT-C puan hesaplayıcı

Doldurulmuş formdaki yanıtları madde numarasıyla girin (0–4). Puanlar, psisula'nın kullandığı kurallarla tüm maddeler girildiği anda hesaplanır. Hesaplama tarayıcınızda yapılır; yanıtlar hiçbir yere gönderilmez ve sayfadan ayrıldığınızda silinir.

Puanlar nasıl yorumlanır?

psisula toplam puanı üç düzeye ayırır: 0–3 düşük risk, 4–7 riskli kullanım, 8–12 yüksek risk. 4 ve üzeri sonuçlar riskli kullanım eşiğinin üzerinde olarak işaretlenir.

Literatürde cinsiyete göre farklı eşikler de kullanılır: bazı çalışmalarda erkeklerde 4, kadınlarda 3 puan en uygun tarama eşiği olarak bulunmuştur. Kadın bir danışanda 3 puan, psisula'da düşük risk bandında görünse de, içme örüntüsünü kısaca konuşmak için yeterli bir nedendir.

AUDIT-C tek başına tanı koydurmaz ve yalnızca tüketimi ölçtüğü için bağımlılığı ayırt etmez. Yüksek puan, tam AUDIT ve klinik görüşmeyle değerlendirilmelidir.

Yüksek tüketim düzeyinde, özellikle her gün içen danışanlarda alkolün birden bırakılması ciddi yoksunluk riski taşır. Son içkiden sonra titreme, terleme, ajitasyon, bilinç bulanıklığı, varsanı ya da nöbet görülüyorsa veya daha önce görüldüyse danışanı aynı gün bir hekime ya da acil servise yönlendirin; alkolü tıbbi değerlendirme olmadan kesmesini önermeyin.

Dikkat edilmesi gerekenler

Aşağıdaki durumlarda psisula'nın sonuç ekranında kural tabanlı bir uyarı işareti görünür. İşaret bir tanı ya da risk puanı değildir; sonucu sizin değerlendirmeniz için öne çıkarır.

• AUDIT-C riskli kullanım eşiğinin üzerinde (≥4)

Ne sıklıkla tekrarlanmalı?

AUDIT-C, ilk görüşmede ve sonrasında yılda bir tekrarlanan bir tarama olarak kullanılabilir. Alkol kullanımı tedavi hedeflerinden biriyse, kısa müdahale ya da terapi sürecinde birkaç haftada bir uygulanarak tüketimdeki değişim izlenebilir.

Soru penceresi son bir yıl olduğundan, kısa aralıklarla tekrarlarken danışandan son bir ayı düşünerek yanıtlamasını istemek değişimi daha görünür kılabilir; bu durumda sonucu orijinal uygulamayla karşılaştırırken dikkatli olun.

Güçlü yönleri ve sınırlılıkları

Benzer ölçeklerle karşılaştırma

Tam AUDIT, AUDIT-C'nin üç sorusuna bağımlılık belirtileri ve alkole bağlı zararlarla ilgili yedi soru ekler. AUDIT-C hızlı tarama için, AUDIT ise pozitif tarama sonrasında risk düzeyini ve müdahale basamağını belirlemek için uygundur.

DAST-10 alkol dışındaki maddeleri, FTND nikotin bağımlılığını değerlendirir. Madde kullanımı öyküsü olan danışanlarda bu ölçekler birlikte kullanılabilir.

• AUDIT Alkol Kullanım Bozuklukları Tanıma Testi
• DAST-10 Madde Kullanımı Tarama Testi
• FTND Fagerström Nikotin Bağımlılık Testi
• Reçetesiz ürün kullanımı kontrol listesi

Sonucu danışanla konuşmak

Sonucu paylaşırken danışanın içme miktarını genel önerilerle karşılaştırmak ve bunu bir bilgi olarak sunmak işe yarar: 'Yanıtlarına göre haftalık içme miktarın önerilen sınırların üzerinde görünüyor. Bunu daha önce düşündüğün oldu mu?' gibi.

Motivasyonel görüşme yaklaşımı burada uygundur. Danışanın alkolle ilişkisini nasıl gördüğünü sorun, değişim için kendi gerekçelerini öne çıkarın ve kararı ona bırakın. Riskli kullanım düzeyindeki bir sonuç, tam AUDIT'i birlikte doldurmak için iyi bir fırsattır.

Telif ve kullanım koşulları

AUDIT-C'nin soruları Dünya Sağlık Örgütü'nün geliştirdiği AUDIT'ten alınmıştır. DSÖ'nün 2001 tarihli AUDIT uygulama kılavuzu, belgenin incelenmesine, çoğaltılmasına ve çevrilmesine izin verir; kılavuz DSÖ'nün yayın sayfasından ücretsiz olarak indirilebilir.

psisula'da AUDIT-C nasıl kullanılır?

• Danışanınıza portaldan tek tıkla gönderirsiniz; danışan SMS ile gelen bağlantıyı telefonunda açar, uygulama indirmez. İsterseniz seans sırasında yanıtları kendiniz girersiniz.
• Puan, yanıtlar girildiği anda hesaplanır ve danışan dosyasına normal bir ölçek kaydı olarak düşer.
• Tekrarlanan uygulamalar danışanın gelişim eğrisinde yan yana durur; skoru kötüleşen danışanlar gidişat panosunda öne çıkar.
• İsterseniz yapay zekâ sonucu okunabilir bir yoruma çevirir; yorum tanı koymaz ve siz onaylamadan dosyaya girmez.
• Süpervizyon ve sevk için PDF ilerleme raporu alırsınız.

Ölçümün klinik karara nasıl dönüştüğünü ölçüme dayalı terapi yazımızda, danışan takibinin bütününü danışan takip programı sayfasında anlattık.

Sık sorulan sorular

Kaynakça

1. Bush K, Kivlahan DR, McDonell MB, Fihn SD, Bradley KA. The AUDIT alcohol consumption questions (AUDIT-C): an effective brief screening test for problem drinking. Archives of Internal Medicine. 1998;158(16):1789–1795.
2. Bradley KA, DeBenedetti AF, Volk RJ, Williams EC, Frank D, Kivlahan DR. AUDIT-C as a brief screen for alcohol misuse in primary care. Alcoholism: Clinical and Experimental Research. 2007;31(7):1208–1217.
3. Babor TF, Higgins-Biddle JC, Saunders JB, Monteiro MG. AUDIT: The Alcohol Use Disorders Identification Test. Guidelines for Use in Primary Care. 2nd ed. Geneva: World Health Organization; 2001.

Bu sayfa ruh sağlığı profesyonelleri içindir. Hiçbir ölçek sonucu tek başına tanı koydurmaz; puan, klinik görüşme ve değerlendirmeyle birlikte yorumlanmalıdır. Kesme puanları psisula'nın kullandığı aralıklardır; Türkçe uyarlama çalışmalarındaki değerlerden farklılık gösterebilir.

← Tüm ölçekler