Ne ölçer?
PHQ-8, PHQ-9'un ilk sekiz sorusundan oluşur ve majör depresyonun DSM ölçütlerindeki belirtilerden sekizini sorar: ilgi kaybı, çökkün duygudurum, uyku sorunları, yorgunluk, iştah değişimi, değersizlik ya da suçluluk, dikkat güçlüğü ve psikomotor yavaşlama ya da huzursuzluk.
PHQ-9'dan farkı, ölüm ya da kendine zarar verme düşüncelerini soran dokuzuncu sorunun çıkarılmış olmasıdır. Bu yüzden PHQ-8 depresif belirtilerin şiddetini ölçer, ancak intihar riski hakkında bilgi vermez.
Kim geliştirdi?
PHQ-8, Robert L. Spitzer, Janet B. W. Williams ve Kurt Kroenke'nin geliştirdiği Hasta Sağlığı Anketi'nin (PHQ) depresyon modülünden türetilmiştir. Dokuzuncu soru, yanıtı olumlu çıktığında yeterli müdahalenin sağlanamayacağı durumlar için, özellikle telefonla ya da yazılı yürütülen nüfus araştırmalarında çıkarılmıştır.
Kroenke ve arkadaşları 2009 yılında Journal of Affective Disorders'da yayımlanan çalışmada, ABD'de yürütülen geniş bir nüfus taramasının verileriyle PHQ-8'in güncel depresyonu ölçmek için kullanılabileceğini ve 10 ve üzeri puanın depresyonu tanımlamada kullanılabileceğini gösterdi.
Türkçe uyarlaması
PHQ-8 için ayrı bir Türkçe uyarlama çalışması bulunmamaktadır; ölçek, Türkçe güvenirliği Sarı, Kökoğlu, Balcıoğlu ve arkadaşlarının 2016'da yayımladığı çalışmada incelenen PHQ-9'un ilk sekiz sorusundan oluşur.
psisula'daki Türkçe metin, Pfizer'in Türkiye için yayımladığı resmi PHQ-9 formunun ilk sekiz sorusudur.
Kimlere uygulanır?
PHQ-8 yetişkinler için uygundur ve PHQ-9'un kullanıldığı her ortamda kullanılabilir. Asıl yeri, kendine zarar sorusunun yanıtını o an değerlendiremeyeceğiniz durumlardır: ilk görüşmeden önce gönderilen formlar, uzun süre aradan sonra yapılan kontroller ya da araştırma amaçlı uygulamalar gibi.
Danışanı düzenli olarak gördüğünüz ve yanıtları hızla gözden geçirebildiğiniz bir izlemde PHQ-9 tercih edilmelidir. Gebelik ve doğum sonrasında EPDS, ileri yaşta GDS-15 daha uygun olabilir.
Kim doldurur, nasıl uygulanır?
PHQ-8 bir öz bildirim ölçeğidir: danışan formu kendisi doldurur. Sorular son iki haftayı kapsar ve her biri dört seçenekle yanıtlanır: hiç, birkaç gün, günlerin yarısından fazlası ve neredeyse her gün. Doldurulması yaklaşık üç dakika sürer.
Form seans öncesinde, bekleme sırasında ya da evde doldurulabilir. psisula'da danışana SMS ile gelen bağlantıyla telefonundan doldurulur; isterseniz yanıtları seans sırasında siz de girebilirsiniz.
Nasıl puanlanır?
Her soru 0 (hiç) ile 3 (neredeyse her gün) arasında puanlanır ve sekiz sorunun puanları toplanır. Toplam puan 0 ile 24 arasında değişir. Ters puanlanan madde yoktur.
Şiddet düzeyleri PHQ-9 ile aynı sınırları kullanır; yalnızca en üst düzey 20–24 aralığıdır. psisula'da toplam, danışan formu gönderdiği anda hesaplanır ve şiddet düzeyiyle birlikte danışan dosyasına eklenir.
PHQ-8 soruları ve puan hesaplayıcı
Danışanın doldurduğu formdaki yanıtları ya da görüşmede verdiği yanıtları işaretleyin. Puanlar, psisula'nın kullandığı kurallarla tüm maddeler yanıtlandığı anda hesaplanır. Hesaplama tarayıcınızda yapılır; yanıtlar hiçbir yere gönderilmez ve sayfadan ayrıldığınızda silinir.
PHQ-8 formunu PDF olarak indirinYazdırıp elle doldurmak için, A4.
Son 2 hafta içerisinde, aşağıdaki sorunlardan herhangi biri sizi ne sıklıkla rahatsız etti?
Toplam puan(0–24)
Sonuç tek başına tanı koydurmaz; klinik görüşmeyle birlikte yorumlanmalıdır.
psisula bu hesaplamayı her formda kendiliğinden yapar, sonucu danışan dosyasına ekler ve tekrarlanan uygulamaları gelişim eğrisinde yan yana gösterir.
15 dakikalık demo planlayınPfizer Inc.'in sağladığı eğitim ödeneğiyle Dr. Robert L. Spitzer, Janet B.W. Williams, Kurt Kroenke ve arkadaşları tarafından geliştirilmiştir. İzinsiz kopyalanabilir, tercüme edilebilir, teşhir edilebilir ve dağıtılabilir.
Türkçe metin, hak sahibinin yayımladığı resmi Türkçe formdur.
Puanlar nasıl yorumlanır?
Toplam puan beş şiddet düzeyine ayrılır: 0–4 yok, 5–9 hafif, 10–14 orta, 15–19 orta-ağır ve 20–24 ağır. 10 ve üzeri puan klinik açıdan anlamlı depresif belirtiler için kullanılan eşiktir ve psisula bu eşiği aşan sonuçları işaretler.
PHQ-8 tek başına tanı koydurmaz. Puan; belirtilerin süresi, işlevselliğe etkisi, tıbbi nedenler ve iki uçlu bozukluk öyküsüyle birlikte klinik görüşmede değerlendirilmelidir. Düşük bir puan da intihar düşüncesinin olmadığı anlamına gelmez, çünkü bu ölçek o konuyu sormaz.
| Toplam puan | Düzey |
|---|---|
| 0–4 | Yok |
| 5–9 | Hafif |
| 10–14 | Orta |
| 15–19 | Orta-ağır |
| 20–24 | Ağır |
Dikkat edilmesi gerekenler
PHQ-8'de kendine zarar sorusu yoktur. Puan ne olursa olsun, depresif belirtileri olan bir danışanla ilk görüşmede ölüm ve kendine zarar verme düşüncelerini doğrudan sormanız gerekir; risk düşündüğünüzde C-SSRS gibi yapılandırılmış bir değerlendirme kullanabilir ve güvenlik planını o seansta ele alabilirsiniz.
psisula, uyku sorusuna yüksek yanıt verildiğinde sonucu ayrıca işaretler. Belirgin uyku bozulması hem depresyonun seyrinde hem de risk değerlendirmesinde önemlidir; gerekirse ISI ile ayrıntılı değerlendirilebilir.
Aşağıdaki durumlarda psisula'nın sonuç ekranında kural tabanlı bir uyarı işareti görünür. İşaret bir tanı ya da risk puanı değildir; sonucu sizin değerlendirmeniz için öne çıkarır.
- PHQ-8 orta düzey ve üzeri depresyon
- PHQ-8 uyku maddesi yükselmiş
Ne sıklıkla tekrarlanmalı?
PHQ-8 tekrarlanan ölçüm için uygundur. Temel puan alındıktan sonra tedavi boyunca genellikle iki ila dört haftada bir tekrarlanabilir.
Danışanla düzenli seanslara başladığınızda, kendine zarar sorusunu da içeren PHQ-9'a geçmek genellikle daha iyi bir izlem sağlar. İki ölçeğin puanları doğrudan aynı değildir; eğriyi yorumlarken hangi formun kullanıldığına dikkat edin.
Güçlü yönleri ve sınırlılıkları
Güçlü yönleri
- Kısa ve tanıdık bir formdur; PHQ-9 ile aynı yanıt biçimini kullanır.
- Kendine zarar sorusunun yanıtını hemen değerlendiremeyeceğiniz durumlarda güvenli bir seçenektir.
- Belirtiler DSM ölçütleriyle doğrudan ilişkilidir; puan klinik görüşmeyle kolayca ilişkilendirilir.
- Ücretsizdir ve resmi Türkçe PHQ-9 metnini kullanır.
Sınırlılıkları
- Kendine zarar ve ölüm düşüncelerini sormaz; risk değerlendirmesinin yerini tutmaz.
- Tanı koydurmaz; yüksek puan klinik görüşmeyle doğrulanmalıdır.
- Uyku, iştah ve yorgunluk gibi bedensel belirtiler tıbbi hastalıklarda puanı depresyondan bağımsız olarak yükseltebilir.
- İki uçlu bozukluğu ayırt etmez; manik ya da hipomanik dönem öyküsü ayrıca sorulmalıdır.
Benzer ölçeklerle karşılaştırma
PHQ-9, PHQ-8'e kendine zarar sorusunun eklenmiş biçimidir ve düzenli klinik izlem için genellikle daha uygundur. PHQ-8 ise yanıtları hemen gözden geçiremeyeceğiniz durumlar için tasarlanmıştır.
BDI-II daha ayrıntılı bir belirti profili verir. Gebelik ve doğum sonrasında EPDS, ileri yaşta GDS-15 o gruba özgü belirtileri daha iyi yakalayabilir. Uyku sorunları öne çıkıyorsa ISI ile birlikte kullanmak yararlıdır.
Sonucu danışanla konuşmak
Sonucu paylaşırken puanı danışanın kendi yanıtlarının bir özeti olarak sunmak işe yarar: 'Yanıtlarına göre son iki haftada en çok uyku ve enerji zorlamış görünüyor' gibi.
PHQ-8 kendine zarar sorusunu içermediği için, puan yüksek olduğunda bu konuyu sizin açmanız gerekir. Bunu sakin ve doğrudan bir dille, depresif belirtilerin olağan bir parçası olarak sorabilirsiniz.
Telif ve kullanım koşulları
PHQ-8, Pfizer'in desteğiyle geliştirilen PHQ ailesinin bir parçasıdır. PHQ ölçekleri izin gerektirmeden çoğaltılabilir, çevrilebilir, gösterilebilir ve dağıtılabilir; resmi formlar ücretsiz olarak erişilebilir durumdadır.
psisula'da PHQ-8 nasıl kullanılır?
- Danışanınıza portaldan tek tıkla gönderirsiniz; danışan SMS ile gelen bağlantıyı telefonunda açar, uygulama indirmez. İsterseniz seans sırasında yanıtları kendiniz girersiniz.
- Puan, yanıtlar girildiği anda hesaplanır ve danışan dosyasına normal bir ölçek kaydı olarak düşer.
- Tekrarlanan uygulamalar danışanın gelişim eğrisinde yan yana durur; skoru kötüleşen danışanlar gidişat panosunda öne çıkar.
- İsterseniz yapay zekâ sonucu okunabilir bir yoruma çevirir; yorum tanı koymaz ve siz onaylamadan dosyaya girmez.
- Süpervizyon ve sevk için PDF ilerleme raporu alırsınız.
Ölçümün klinik karara nasıl dönüştüğünü ölçüme dayalı terapi yazımızda, danışan takibinin bütününü danışan takip programı sayfasında anlattık.
PHQ-8 ve diğer 74 ölçeği kendi danışanlarınızla görün. 15 dakikalık görüşmede psisula'yı sizin çalışma düzeniniz üzerinden gösterelim.
15 dakikalık demo planlayınSık sorulan sorular
PHQ-8 ile PHQ-9 arasındaki fark nedir?
PHQ-8, PHQ-9'dan ölüm ve kendine zarar düşüncelerini soran dokuzuncu sorunun çıkarılmış biçimidir. Diğer sekiz soru ve yanıt seçenekleri aynıdır.
PHQ-8'de kaç puan normal kabul edilir?
0–4 arası puan anlamlı depresif belirti olmadığını gösterir. 10 ve üzeri, klinik açıdan anlamlı depresif belirtiler için kullanılan eşiktir.
PHQ-8 tanı koyar mı?
Hayır. PHQ-8 bir tarama ve şiddet ölçüm aracıdır. Yüksek puan klinik görüşmeyle doğrulanmalıdır.
PHQ-8 ne zaman PHQ-9 yerine tercih edilmeli?
Kendine zarar sorusunun yanıtını o an değerlendiremeyeceğiniz durumlarda, örneğin ilk görüşmeden önce gönderilen formlarda. Düzenli izlemde PHQ-9 daha uygundur.
PHQ-8 kaç dakika sürer?
Sekiz soru ve dört yanıt seçeneğiyle genellikle üç dakika içinde doldurulur.
Kaynakça
- Kroenke K, Strine TW, Spitzer RL, Williams JBW, Berry JT, Mokdad AH. The PHQ-8 as a measure of current depression in the general population. Journal of Affective Disorders. 2009;114(1–3):163–173.
- Sarı YE, Kökoğlu B, Balcıoğlu H ve ark. Turkish reliability of the patient health questionnaire-9. Biomedical Research. 2016;27(2):460–462.
- Patient Health Questionnaire (PHQ) Screeners. Pfizer.
Bu sayfa ruh sağlığı profesyonelleri içindir. Hiçbir ölçek sonucu tek başına tanı koydurmaz; puan, klinik görüşme ve değerlendirmeyle birlikte yorumlanmalıdır. Kesme puanları psisula'nın kullandığı aralıklardır; Türkçe uyarlama çalışmalarındaki değerlerden farklılık gösterebilir.